Afl I Mælikvarði á það hversu hratt tiltekin vinna er unnin eða orka umbreytist eða er flutt. Orka á tímaeiningu. Einingar W=J/s.

 

Andrúmsloft / lofthjúpur I Þunnt gaslag sem umlykur jörðina. Lofthjúpurinn er að mestu leyti úr nitri og súrefni en argon, koldíoxíð og vatnsgufa eru gastegundir sem einnig finnast bara í minna mæli. Lofthjúpurinn er mikilvægasti hluti jarðarinnar því hann verndar hana fyrir hættulegum geislum sólar og geislum frá geimnum.  Lofthjúpurinn viðheldur jöfnu hitastigi hjá okkur fyrir tilstuðlan gróðurhúsaáhrifa (Stjörnufræðivefurinn).

 

Áveita I Aðferð sem notuð er í landbúnaði sem felst í því að veita vatni úr úrkomu, ám eða stöðuvatni á þurrt ræktarland (Wikipedia).

 

Efnaorka I Stöðuorka sem er varðveitt í sameindum og losnar síðan við efnahvarf (t.d. rafhlöður, olía og kol.

 

Endurnýjanleg auðlind I Náttúruauðlind sem endurnýjast á tiltölulega stuttum tíma við náttúrulega ferla jarðar. Loft, vatn og skógar eru dæmi um endurnýjanlegar auðlindir.

 

Endurnýjanleg orka I Orka sem unnin er úr orkulind sem nær að endurnýja sig á svipuðum hraða og tekið er úr henni.

Endurnýjanleg orka kemur meðal annars frá sól, vindi, jarðhita, vatni, haforku og lofthita (Wikipedia).

 

Fallvötn I Ár og bæjarlækir.

 

Gropið I Óþéttur, holóttur jarðvegur sem hleypir vatni auðveldlega í gegnum sig.

 

Geislaorka I Hreyfiorka sem ferðast í lofti t.d. ljósorka eða útvarpsbylgjur.

 

Gróðurhúsaáhrif I Náttúruleg fyrirbæri sem viðhalda hita á jörðinni. Gróðurhúsalofttegundirnar eru koltvíoxíð (CO2), metan (CH4), hláturgas (N2O), flúorsambönd (CFC) og vatnsgufa (H2O).

Náttúruleg gróðurhúsaáhrif eru í jafnvægi þar sem höfin og skóglendi gleypa hluta af koltvísýringnum í andrúmsloftinu. Með auknum iðnaði og brennslu á jarðefnaeldsneyti hefur þessu jafnvægi verið raskað og magn gróðurhúsalofttegunda aukist í lofthjúpnum.

 

Hagsmunaaðilar I Hópar fólks, samtaka og stofnana sem hafa beina eða óbeina hagsmuni af verkefnum, gegna hlutverki í þeim, hafa áhrif á þau eða verða fyrir áhrifum vegna þeirra (snara.is)

 

Háhitasvæði I Svæði þar sem hiti á 1 km dýpi í jarðlögunum er yfir 200°C. Háhitasvæði er að finna á virkum gos- og rekbeltum á flekamótum eða flekaskilum (Wikipedia).

 

Hálendi I Sá hluti Íslands sem liggur inn af byggðum landsins og er almennt ekki nýttur til búsetu. Er margbreytilegt í náttúrugerð. Þar má finna griðarstaði lífvera, beitilönd og veiðivötn ásamt ýmsum svæðum sem eru flokkuð sem ákjósanlegir kostir virkjunar.

 

Hreyfiorka I Hreyfing eða eitthvað í vinnu. Hún er orka sem hlutur býr yfir sökum hreyfingar sinnar eða ljóss hans. Form hreyfiorku eru meðal annars geislaorka, varmaorka, vélræn orka, hljóðorka og rafmagn.

 

Hitaveita I Er dreifing á varma.

 

Hverfill I Vél sem knúin er með gufu, vatnsafli eða öðru og knýr rafal sem framleiðir rafmagn.

Jarðefnaeldsneyti I Eldsneyti sem unnið er úr jarðolíu t.d. olía, bensín og kol. Jarðolía verður til við rotnun lífvera og plantna við súrefnissnauðar aðstæður djúpt í jarðlögum en myndun jarðolíu tekur um 50 – 500 milljón ár.

 

Jarðvarmi / Jarðhiti I Þegar heitt vatn eða gufa kemur upp úr jörðinni á háhitasvæðum. Jarðvarmi hefur verið nýttur til upphitunar í húsum og sundlaugum (Wikipedia).

 

Júl I Mælieining orku og er tákuð með J.

 

Kílóvatt I Vatt er mælieining fyrir afl eða afköst sem er orka á tímaeiningu.

1 kílóvatt er 1000 vött. Kílóvatt er oftast skammstafað sem KW.

 

Kílóvattstund I Eining fyrir orku sem er einkum notuð í tengslum við raforku.

 

Kjarnaklofnun I Þegar kjarni þungrar frumeindar klofnar í tvo minni kjarna.

 

Kjarnorka I Ein tegund óendurnýjanlegrar orku sem verður til við kjarnahvörf í úrani, málmi sem finnst í bergi og sjó.

 

Kjarnasamruni I Þegar tveir léttir frumeindakjarnar sameinast í þyngri og stöðugri kjarna.

 

Kvika I Verður til við bráðnun bergs í möttli og skorpu jarðar. Hún inniheldur blöndu af gosum, kristöllum og meira eða minna bráðnu bergi (Wikipedia).

 

Lögmálið um varðveislu orku I Orka getur færst á milli staða, frá einum hlut til annars og form orkunnar getur breyst en þrátt fyrir það þá breytist ekki heildarorkan í veröldinni. Það er nefnilega ekki hægt að búa til orku og ekki heldur að eyða orku. 

 

Lífeldsneyti I Eldsneyti sem er lífrænt efni eða unnið úr lífrænu efni, t.d. viður, hálmur og ýmiss konar úrgangur sem fellur til, bæði úr plöntum og dýrum.

 

Loftvarmi I Varmi í andrúmsloftinu.

 

Lághitasvæði I Svæði þar sem hiti á 1 km dýpi í jarðlögunum er lægri en 150°C.

Lághitasvæði á Íslandi eru mörg og misdreifð um landið. Hiti á lághitasvæðum er t.d. nýttur til húshitunar, garðyrkju og fiskeldis (Wikipedia).

 

Leiðni I  Mælikvarði á það hversu vel efni leiðir rafstraum.

 

Náttúruauðlindir I Eru aðföng sem við getum sótt til náttúrunnar og notað í framleiðslu á vörum og þjónustu.

 

Orkuform I Mismunandi form sem orka getur tekið á sig.

 

Orkunýtni I Markmiðið að draga úr magni þeirrar orku sem er notuð eða sóað. Með því að nota orkusparandi tækni og með aðgerðum einstaklinga til að spara orku við daglegar athafnir er hægt að ná ákveðinni orkunýtni.

 

Orkuver I Miðstöð sem venjulega inniheldur hverfla og rafala til að framleiða rafmagn. Flestar virkjanir nota jarðefnaeldsneyti til að framleiða rafmagn, en fleiri og fleiri virkjanir nota endurnýjanlegar auðlindir.

 

Orkutap I Þegar orka tapast úr því orkuformi sem verið er að nota og breytist þá í annað orkuform.

 

Óendurnýjanleg orka I Orka framleidd úr óendurnýjanlegum auðlindum. Tegundir óendurnýjanlegrar orku eru kjarnorka og orka framleidd úr jarðolíu, kolum og jarðgasi.  

Rafall I Búnaður sem myndar rafstraum með spani en span er rafstraumur sem myndast þegar segull hreyfist í spólu eða nálægt henni.

 

Raforka I Orka sem er flutt með rafstraumi.

 

Rafveita I Fyrirtæki eða stofnun sem sér um öflun og sölu raforku.

 

Sjálfbærni I Snýst um að hugsa um samspil umhverfis, efnahags, samfélags og velferðar. Efnahagslífið og samfélagið er hluti af lokuðu kerfi og getur vöxtur ekki farið út fyrir þau takmörk sem náttúran setur. Auðlindir eru takmarkaðar og auðvelt að raska getu umhverfis til að viðhalda náttúrulegum ferlum. Náttúran setur umsvifum fólks takmörk.

 

Sólarrafhlaða I Sá hlutur sem breytir sólarorku beint yfir í raforku (Wikipedia).

 

Stóriðja I Iðnaður sem er stór í sniðum og notar mikla raforku (Wikipedia).

 

Stöðuorka I Orka sem hlutur geymir eða varðveitir. Kraft af einhverju tagi þarf til að breyta stöðuorku yfir í hreyfiorku.

 

Stöðvarhús I Hús við vatnsaflsvirkjun en þar inni eru hverflar eða túrbínur sem snúast og drífa rafal áfram sem býr til rafmagn.

 

Sæstrengur I Fjarskiptastrengur sem er lagður neðansjávar fyrir símasamskipti og gagnaflutning milli landa (Wikipedia).

 

Vatnsorka I Vatn býr yfir stöðuorku sem kemur fram í falli þess, orkan er virkjuð til að framleiða rafmagn. Vatnið er látið falla niður að rafölum (túrbínum) sem snúast undan þunga vatnsins. Því meiri hæð sem vatnið fellur úr, þeim meiri orka (Wikipedia)

Uppistöðulón I Vatn sem safnað er ofan stíflu til að jafna miðlun vatnsins við framleiðslu rafmagns.

 

Útfall I Þegar sjávarborð lækkar vegna sjávarfalla.

 

Útfelling I Fast efni sem fellur úr vökva.

 

Vindorka I Sú hreyfiorka sem vindur hefur í sér.

 

Varmaorka I Orka úr hita. Nýta má varmaorku við mismunandi hitastig. Á háhitasvæðum er gufan notuð til að knýja rafal og framleiða rafmagn. Eftir er vatn sem er yfir 100°C heitt og er það notað til húshitunar.

 

Vatnsafl I Orka sem unnin er úr hreyfiorku eða stöðuorku vatns.

 

Vatnsmiðlun I Geymsla á vatni til þess að breyta náttúrulegu vatnsmagni straumvatns eða til að stýra rennsli vatnsfalla.

 

Varmaburður I Vatn og loft leiða varma illa en vatn og loft geta flutt varma. Sá flutningur kallast varmaburður.

 

Varmageislun I Varmi frá geislum sólarinnar.

 

Varmaleiðing I Varmi sem flyst frá frumeind til frumeindar. Málmar eru góðir varmaleiðarar.

 

Volgra I Lind með heitu eða volgu vatni.